tr  en  fr  ru  ar

Yazarlar

.
Özgün

Saçaklızâde Mehmed Efendi’nin İlimlere Bakışı: Tertîbü’l-‘Ulûm Bağlamında Bir İnceleme

Özet:

Müslüman düşünürler kendi dönemlerine gelinceye kadar ortaya konan ilim anlayışlarını ilimler tasnifine tahsis ettikleri eserlerde ele almışlardır. Bu eserler, onların ilimleri belirli ölçütleri dikkate alarak tasnif çabaları görülebileceği gibi bu düşünürlerin ilim anlayışları ve ilimler arası hiyerarşiye dair fikirlerini de ihtiva etmektedir. Bu düşünürler arasında Saçaklızâde Mehmed Efendi’nin Tertîbü’l-‘ulûmadını verdiği eseri, onun genel bir ilimler tasnifi anlayışını ortaya koyması yanında kendi düşüncesi içerisinde ilimlere bakışına dair önemli bilgiler sunmaktadır. İlimleri fayda kavramını merkeze alarak tasnif ettiği bu çalışmada otuş beş kadar ilim detaylı bir şekilde yer almaktadır. Bu ilimler mevzu, mesail, mebadi ve mesâili olması zorunlu felsefî ilimler yanında bazı ilimlerin alt ilimleri şeklinde değerlendirilebilecek olanları da kapsamaktadır. Eser, ilimler tasnifi eseri olmanın ötesinde Saçaklızâde’nn dönemine dair izlenimlerini de içermekte ve o dönem eğitim kurumları olan medreselerde görülen bazı yanlış veya eksik tutumların düzeltilmesi ve tamamlanmasına yönelik bazı teklifleri içermektedir. Eserin hâtimesini oluşturan ve felsefî ilimlere dair müellifin yargılarını içeren kısım, Saçaklızâde’nin felsefe anlayışına dair önemli bilgiler barındırmakta olup İslam felsefesi tarihinde Gazalî ile en üst düzeyde temsil edilen felâsife karşıtlığını ve felsefî ilimlerin tümüyle değil de kısmen reddini net bir dille ortaya koymaktadır. Bu çalışma, zikredilen eser bağlamında Saçaklızâde’nin ilimlere bakışını ve bu bakış açısının bir sonucu olarak felsefî ilimlere dair mülahazalarını ortaya koymayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler: İslam Felsefesi, Saçaklızâde, Tertîbü’l-‘ulûm, Fayda, Felsefî İlimler

Stil

Düzen Stili

Geniş
Dar

Dar Stil Desenleri

  • pattern
  • pattern
  • pattern
  • pattern
  • pattern
  • pattern
  • pattern
  • pattern
  • pattern
  • pattern

Dar Stil Resimleri

  • images
  • images
  • images
  • images
  • images

Renk Şeması

Stili Sıfırla