tr  en  fr  ru  ar

Yazarlar

.
Özgün

Ebû Bekir Er-Râzî’nin Adâlet Anlayışı

Özet:

Bu makâlenin amacı, Ebû Bekir er-Râzî nin adâlet anlayışını genel hatlarıyla incelemek daha özelde ise dağıtıcı ve denkleştirici adâletle ilgili görüşlerini ortaya koymaktır. Râzî, adâleti, hem ahlaki erdem olarak ele almış hem de sosyal yönlerine değinmiştir. Ona göre adâletin kaynağı nefstir. Platon kaynaklı üçlü nefs ayrımını aynen almıştır. Geleneğe uyarak her bir nefs için bir erdem tayin etmiştir, adâlet ise bunların üçünü de içine alan kapsayıcı bir erdemdir. Adâlet, nefsi oluşturan her üç parçanın ifrât ile tefrît arasında gereken ideal dengeyi bulmasıdır. 

Râzî, adâletin sosyal görünüşlerine de vurgu yapar. Dağıtımda mutlak adâlet söz konusu değildir. İnsanlar dağıtıma konu olan mal ve şereften katkılarına göre pay almalıdır. Ona göre insanlar arasındaki farklılıkları göz önünde bulundurmak gerekir. Farkları dikkate almadan insanları yükümlülük konusunda eşit saymak akla ve adâlete uymaz. Ayrıca dağıtımda bireylerin ihtiyaçları da göz önünde bulundurulmalıdır. Râzî, yanlış dini görüşler ve özensiz hazırlanmış kanunların insanları zâlimce bir hayata sevk edeceğine dikkat çeker. Âdil hukuk kurallarının kaynağı akıldır. Toplumda bir suç karşılığı verilecek cezâda, aşırıya kaçmamak gerekir. Ona göre, aklın ve adâletin gereği olarak bir insanın diğerine eziyet etmeye, dahası kendisine, çevresine ve hayvanlara da zarar vermeye, hakkı yoktur.

Râzî’nin adâlet anlayışı Platoncu bir zemine dayanır ve orta yol anlayışı üzerine bina edilir.  Onun adâletle ilişkili görüşleri kendi çağının düşünce yapısını yansıtmakla birlikte, günümüz dağıtım ve dekleştirme sorunlarına da çözüm önerileri de sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler: İslâm Felsefesi, Ebû Bekir er-Râzî, Adâlet, Erdem

Stil

Düzen Stili

Geniş
Dar

Dar Stil Desenleri

  • pattern
  • pattern
  • pattern
  • pattern
  • pattern
  • pattern
  • pattern
  • pattern
  • pattern
  • pattern

Dar Stil Resimleri

  • images
  • images
  • images
  • images
  • images

Renk Şeması

Stili Sıfırla