tr  en  fr  ru  ar

Yazarlar

.
Özgün

Mantık Tarihinde İsagoci Geleneği

Özet:

Sistemli bir bilim olarak milattan önce üçüncü ve dördüncü yüzyıllarda Antik Yunan dünyasında ortaya çıkmış olan mantık; bilim olmasından ziyade diğer bilimlerin öğrenilebilmesi için gerekli olan “araç” olarak kabul görülmüştür. Bu özelliği sebebiyle ona büyük değer atfedilmiş ve mantık öğretimine özel önem verilmiştir. Mantığı sistemli ve anlaşılır biçimde kavratmak amacıyla çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Porphyrios tarafından Aristoteles’in Kategoriler’ine giriş olarak yazılmış olan İsagociisimli eser de bir yanıyla bu niteliğe sahiptir. Söz konusu kitap mantığın İslam dünyasına girmesi ile Arapçaya tercüme edilmiştir. Başta Fârâbî, İbn Sîna olmak üzere Müslüman düşünürler tarafından aynı isimle veya benzer adlarla birçok çalışma yapılmıştır. İsagociüzerine çok sayıda şerh ve haşiye yazılmış bunun sonucunda İslam dünyasında İsagocigeleneği ortaya çıkmıştır. Bu gelenek ortaya çıktığı devirden günümüze kadar bazı kopukluklar olsa da devam etmiştir. İslam dünyasında hiç şüphesiz en çok şöhret bulmuş olanİsagoci, on üçüncü yüzyılda yaşamış olan Esirüddin el-Ebherî tarafından kaleme alınmıştır. Ebherî’nin yazmış olduğu İsagoci’de mantık konuları başlangıç seviyesindeki kimseler için oldukça kolay kavranılabilecek bir yapıya sahiptir. Bir hayli itibar görmüş olan bu tarz, İslam dünyasında İsagoci’nin şerh ve haşiyeleri ile devam ettirilmiş; Ebherî’nin İsagoci’si kendine has ayrı bir gelenek oluşturmuştur. Ebherî’nin İsagoci’sinin bilinen ilk şerhi on dördüncü yüzyılda yaşamış olan HüsameddinKâtî tarafından yapılmıştır. On beşinci yüzyıl müelliflerinden Muhyiddin et-Tâlişî de bu şerhe bir haşiye yazmış ve böylece günümüze kadar devam eden bir gelenek ortaya çıkmıştır. Bunun sonucunda gerekİsagocive şerhleri gerekse de benzer tarzda kaleme alınan başka kitaplar İslam dünyasının her köşesine yayılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Mantık, Mantık öğretimi, İsagoci, Porphyrios, Ebheri

Stil

Düzen Stili

Geniş
Dar

Dar Stil Desenleri

  • pattern
  • pattern
  • pattern
  • pattern
  • pattern
  • pattern
  • pattern
  • pattern
  • pattern
  • pattern

Dar Stil Resimleri

  • images
  • images
  • images
  • images
  • images

Renk Şeması

Stili Sıfırla