tr  en  fr  ru  ar

Yazarlar

.
Özgün

Hicri İlk Dört Asrın Önde Gelen Arap Dilbilimcileri Perspektifinden Harflerin Mahreçleri ve Sıfatlarının Değerlendirilmesi

Özet:

Harflerin mahreçleri ve sıfatları konusu, hicri ilk dönem dilbilimcilerin üzerinde durdukları ve işledikleri konuların başında gelmektedir.

Erken dönem filologlarından Halil b. Ahmed (ö.175/791), Sâmî alfabelerde öteden beri yaygın olan ‘ebced’ tertibini, Nasr b. Âsım el-Leysi (ö.89/708) ve Yahya b. Ya’mer (ö.129/746) tarafından yapılan harflerin tertip sistemini kabul etmemiş, kendisi çıkış yerlerini esas alarak harfleri, mahreçlerine göre bir sıraya koymuştur. Yine Halil b. Ahmed’in öğrencisi Sibeveyh (ö.180/796) de harfleri mahreç sırasına göre sıralamıştır. Bu iki dil otoritesi kendilerinden sonra gelen el-Müberred (ö.286/900), İbn Düreyd (ö.321/933) ve İbn Cinnî ( ö.392/1002) gibi âlimleri etkilemiştir. Bu filologlar harflerin sıfatları konusunu da müstakil bölüm halinde ele almışlardır. Tarihsel olarak sonradan gelen dilbilimcilerinin kendilerinden önceki filologlardan etkilendikleri görülmekle birlikte bizzat her dilbilimci orijinal değerlendirmelerde bulunmuştur.

Tecvide dair eserlerin yazılmaya başlandığı V. Asır ve sonrasında telif edilen eserlerde harflerin mahreçleri ve sıfatları konusu ilk dönem dilbilimcilerinin yorumları istikametinde gelişme göstermiştir. Bu konuların tecvidin asıl konusunu teşkil ettiği bir gerçektir. Tecvide dair orta ve son dönemde kaleme alınan eserlerde işlenen harflerin sıfatları ve adedi konusunun ilk dönem filologlarının tespitine çok yakın olduğunu söyleyebiliriz.

Anahtar Kelimeler: Ses, harf, mahreç, Halil b. Ahmed, Sibeveyh, el-Müberred

Stil

Düzen Stili

Geniş
Dar

Dar Stil Desenleri

  • pattern
  • pattern
  • pattern
  • pattern
  • pattern
  • pattern
  • pattern
  • pattern
  • pattern
  • pattern

Dar Stil Resimleri

  • images
  • images
  • images
  • images
  • images

Renk Şeması

Stili Sıfırla